Η ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΣΗΤΕΙΑΣ

Η ελαιοκαλλιέργεια είναι διαχρονικά δεμένη με το παρελθόν ολόκληρης της Κρήτης. Η παρουσία της σ’ αυτό χάνεται στα βάθη του χρόνου. Συνδέεται στενά με την Μυθολογία, την Ιστορία, την Παράδοση, την Θρησκεία, την Τέχνη, αλλά και την Κοινωνική και Οικονομική ζωή των κατοίκων του νησιού από τότε που ο πολιτισμός τους αφήνει τα ίχνη της παρουσίας του στο νησί.

Συγκεκριμένα στην περιοχή της Σητεία η καλλιέργεια της ελιάς είναι η σημαντικότερη καλλιέργεια. Σ’ αυτό συνετέλεσε τόσο η μορφολογία του εδάφους όσο και η έντονη έλλειψη νερού. Υπάρχουν περίπου 2.500.000 περίπου ελαιόδεντρα που καλύπτουν έκταση 65.000 στρεμμάτων δηλαδή το 78% των δενδρωδών καλλιεργειών και το 32,5% της συνολικής γεωργικής γης. Η παραγωγή ελαιολάδου ανέρχεται ετησίως περίπου σε 9.000- 10.000 περίπου τόνους, είναι δε στο σύνολό του εξαιρετικά παρθένο με πολύ καλά φυσικοχημικά και οργανοληπτικά χαρακτηριστικά και για τους λόγους αυτούς έχει ήδη καταχωρισθεί ως προϊόν ΠΟΠ.

Το ελαιόλαδο ΠΟΠ Σητεία Λασιθίου Κρήτης παράγεται αποκλειστικά και μόνο από τους καρπούς της ποικιλίας “Κορωνεϊκη” από ελιές που βρίσκονται αποκλειστικά στην οριοθετημένη ζώνη και στις οποίες εφαρμόζεται σειρά καλλιεργητικών φροντίδων όπως λίπανση, κλάδεμα, άρδευση, προστασία από εχθρούς και ασθένειες, κλπ που σε συνδυασμό με τις εδαφοκλιματικές ιδιαιτερότητες του τόπου  και την παράδοση αιώνων δίνουν ένα μοναδικό τελικό προϊόν. Πρόκειται για ένα ελαιόλαδο ξεχωριστό και ιδιαίτερο που σε σχέση με άλλα ελαιόλαδα ποικιλίας Κορωνέικης παρουσιάζει μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε στερόλες και υψηλότερα ποσοστά λινελαϊκού οξέος και μικρότερα ελαιϊκού τα οποία επηρεάζονται από τις υψηλές θερμοκρασίες της περιοχής.

ΕΛΑΙΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΣΤΗ ΖΑΚΡΟ

Οι ήπιες κλιματολογικές συνθήκες της Ζάκρου ευνοούν την καλλιέργεια της ελιάς από την αρχαιότητα. Η καλλιέργεια της ελιάς γίνονταν στην περιοχή από τα Μινωικά χρόνια. Στον πάτο πηγαδιού γεμάτου με νερό που βρέθηκε στην Κάτω Ζάκρο κατά τις ανασκαφές του Μινωικού ανακτόρου, μέσα σε σκεύος βρέθηκαν ελιές τόσο καλά διατηρημένες λες και κόπηκαν τότε από το δέντρο, οι οποίες μόλις εκτέθηκαν στον αέρα όμως, ζάρωσαν και αποξηράνθηκαν. Από την Κάτω Ζάκρο που ήταν και το κυριότερο λιμάνι της Μινωικής Κρήτης έφευγαν τα πλοία που μετέφεραν το Κρητικό λάδι σ’ όλη την Ανατολική Μεσόγειο (Αίγυπτο, Συρία, Μικρά Ασία) όπου και ανταλλάσσονταν με άλλα προϊόντα.

Οι πολύτιμες εμπειρίες των γενεών στην ελαιοκομία σφυρηλατήθηκαν στον πέρασμα των αιώνων. Αρχαία ελαιοτριβεία, διάσπαρτες λαξευμένες μυλόπετρες, υποτυπώδη πιεστήρια, σφραγίζουν τη συνέχεια της παραγωγής λαδιού στην περιοχή. Κάτω από ιδανικές κλιματολογικές και εδαφικές συνθήκες το τοπίο κατακλύζεται από ποτιστικούς καρποφόρους ελαιώνες κορωνέικης ποικιλίας. Η ευρύτερη περιοχή της Ζάκρου έχει περίπου 10.000 στρέμματα με ελιές και καλλιεργεί 260.000 ελαιόδενδρα. Η γεωμορφολογία της περιοχής είναι ιδανική για την καλλιέργεια της ελιάς και επιτρέπει την παραγωγή άριστης ποιότητας ελαιολάδου. Είναι σχετικά αποκομμένη από τις γύρω περιοχές, περικλείεται από βουνά, βρίσκεται σε ιδανικό υψόμετρο 200-250 μέτρων από τη θάλασσα, τα εδάφη είναι ως επί το πλείστο ασβεστολιθικά και το μικροκλίμα είναι ξηροθερμικό με ζεστά-ξηρά καλοκαίρια και ήπιους χειμώνες και διαθέτει αξιόλογες πηγές για την άρδευση των ελαιώνων με άριστης ποιότητας νερό.

Οι ελιές που καλλιεργούνται είναι αποκλειστικά από την ποικιλία “κορωνέικη”, που είναι άριστα προσαρμοσμένη στις ιδιαίτερες τοπικές συνθήκες. Η περιοχή της Ζάκρου παράγει κατά μέσο όρο 4.000.000 κιλά ελαιόκαρπου ή 850.000 κιλά έξτρα παρθένου ελαιολάδου σε πολύ χαμηλές οξύτητες 0,17 – 0,30% με άριστα οργανοληπτικά και χημικά χαρακτηριστικά.

ΖΑΚΡΟΣ-05